اگر از یک فرد بخواهید که چند مورد از مصالح ساختمانی رایج را برایتان نام ببرد، به احتمال بسیار زیاد میلگرد در زمره کلماتی است که بر زبان می‌آورد؛ این به دلیل کاربرد بسیار زیاد این محصول فولادی در صنعت ساخت و ساز است. تنوع کاربردی انواع میلگردها در صنایع عمرانی و دیگر صنعت ها بسیار زیاد است، به همین دلیل انواع مختلفی از آن روانه بازار می‌شود تا نیازهای مختلف را تامین کند.
انواع میلگرد در بازار داخلی، در دو نوع میلگرد ساده و آجدار موجود می باشند که با استاندارد روسی A1 و  A2، A3، A4 شناخته می‌شوند. در واقع میلگردها بر پایه‌ مقدار مقاومت، میزان انعطاف و شکل‌پذیری و همچنین مشخصات ظاهری، به چهار نوع کلی تقسیم می‌شوند که عبارتند از :

  • A1
  • A2
  • A3 
  • A4

هر یک از انواع میلگرد بر اساس ویژگی‌های منحصر به فردشان می‌توانند کاربردهای خاصی داشته باشند و مفید واقع شوند، اما استفاده از آن‌ها در کاربری اشتباه، باعث ایجاد خسارت خواهد شد، بنابراین باید انواع میلگردها و کاربرد آها را شناخت. در ادامه این مقاله از وبلاگ آهن اسپات با ما همراه باشید.

برای استعلام قیمت و خرید آهن آلات به وبسایت آهن اسپات مراجعه نمایید.

میلگرد ساده

میلگرد ساده به میلگردی گفته می‌شود که هیچ آج یا برجستگی در سطح آن ندارد و سطحی صاف و بدون شیار دارد. میلگرد ساده در بازار داخلی با نام استاندارد روسی خود یعنی میلگرد A1 شناخته می‌شود.

میلگرد a1

میلگرد آجدار

میلگرد آجدار بر روی سطح خود دارای برجستگی یا شیار است که با هدف پیوند بهتر میلگرد در بتن ایجاد می‌شود. طبق استاندارد ملی ایران، میلگردهای آجدار باید حداقل دو ردیف آج عرضی با توزیع یکنواخت در دو طرف آج‌های طولی داشته باشند و آج‌های عرضی هر ردیف باید به صورت یک شکل در تمام طول میلگرد توزیع شده باشند. میلگرد آجدار در سه نوع میلگرد زیر تولید می‌شود که عبارتند از:

  • آجدار مارپیچی (A2)
  • میلگرد آجدار جناغی (A3)
  • میلگرد آجدار مرکب (A4)

به میلگرد آجدار مارپیچی، میلگرد A2، به میلگرد آجدار جناغی، میلگرد A3 و به میلگرد آجدار مرکب، میلگرد A4 گفته می‌شود. این نامگذاری‌ها بر اساس استاندارد روسی صورت گرفته است.

تفاوت میلگرد a2 a3 a4

انواع میلگرد a1، a2، a3 و a4 در بازار داخلی تولید می‌شوند و بر حسب ویژگی‌ها خود کاربردهای مختلفی دارند. در ادامه با هریک از انواع میلگرد آشنا خواهید شد.

مشخصات میلگرد A1

میلگردهای این دسته با نام میلگرد نرم، بدون آج یا با نام تخصصی میلگرد داکتیل نیز شناخته میشوند. این محصولات به دلیل مواد اولیه خاصی که در ترکیباتشان حالتی نرم و منعطف دارند. این میلگردها با نام تخصصی F240 شناخته می‌شود و روی بدنه آن‌ها هیچگونه آج یا برآمدگی‌ای وجود ندارد. این محصول قابلیت خم شدن بسیار آسان را دارد.

  • ویژگی‌های ظاهری

بدنه میلگردهای نرم کاملا صاف و صیقلی و بدون هیچگونه آج یا برآمدگی طراحی شده است. سطح مقطع این نوع میلگرد، به صورت دایره‌ای نسبتا منظم است و طول آن به نسبت قطر بسیار زیاد است.

  • عناصر سازنده

این محصول، جزو فرآورده های فولادی کم کربن به حساب می‌آید؛ درصد کربن موجود در آلیاژ میلگردهای A1 حدود ۲۴ درصد و در عوض، میزان سیلیسیم آن ها چیزی نزدیک به ۶۰ درصد است. به همین دلیل، مقاومت کششی این محصول بسیار پایین است و در عوض، انعطاف و شکل‌پذیری بسیار بالایی دارد و تنش پلاستیکی در آن چیزی در حدود ۲۵ درصد است؛ در عوض تنش گسیختگی آن حدود ۳۸۰۰ و تنش جاری آن چیزی نزدیک به ۲۳۰۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع است.

  • کاربردها

این محصول به دلیل داشتن درصد کربن پایین، سختی کمی دارد و به همین دلیل برای مصارف ساختمانی چندان مناسب نیست، در عوض خاصیت شکل‌پذیری و جوشکاری آسان با میلگرد نرم، مصرف آن را در آهنگری و تولید محصولات فلزی مانند نرده ها، روکوب پنجره و… بالا برده است.

مشخصات میلگرد A2

این محصول، با نام نیمه نرم یا نیمه خشک و یا میلگرد آج مارپیچی ساده نیز شناخته می‌شود، زیرا دقیقا حد وسط میلگردهای کاملا نرم یا کاملا سخت است. میلگرد A2 روی بدنه خود دارای آج است و به همین دلیل میلگرد با آج ساده نیز نامیده می‌شود. میلگرد آج ۳۴۰ نام دیگری از این محصول است که طبق استاندارد ۳۱۳۲ ملی ایران به آن اطلاق می‌شود.

  • ویژگی‌های ظاهری

همانگونه که گفته شد این نوع از میلگرد، روی بدنه خود دارای برآمدگی‌های خاصی است که با نام آج شناخته می‌شوند. شکل آج‌ها در این محصول، به شکل یک مارپیچ ساده و یکدست است که از ابتدا تا انتهای میلگرد دور آن تنیده و در هیچ کجا دارای گسستگی نیست.

  • عناصر سازنده

درصد کربن در این محصول، بالاتر از میلگرد ساده است و به حدود ۳۴ درصد می‌رسد و سیلیسیم آن ۶۵ درصد است. مقدار منگنز این میلگرد از انواع ساده بیشتر و مقدار فسفر و گوگرد آن کمتر است؛ همین موضوع مقاومت کششی آن را به اندازه خوبی بالا می‌برد.

این میلگرد تغییر شکل نسبی دارد و در زمان گسیختگی تغییر شکل آن ها آسان تر است و حالت پلاستیکی به خود می‌گیرند. تنش جاری این دسته از محصولات حدود ۳۰۰۰ کیلو بر سانتی متر مربع و تنش گسیختگی آن نیز حدود ۵۰۰۰ کیلو بر سانتی متر مربع است. میزان تغییر شکل این محصول از نوع قبلی یاد شده کمتر است اما تنش پلاستیکی آن حدودا به ۱۹ درصد می‌رسد.

  • کاربردها

میلگردهای نیمه خشک یا نیمه نرم، به عنوان یکی از مصالح مهم و کاربردی در ساختمان سازی سبک مطرح هستند. این محصولات مقاومت کششی متوسطی دارند و می‌توانند برای استجکام بتن مورد استفاده قرار گیرند. همچنین، از میلگردهای A2 ممکن است در تولید خاموت(نگهدارنده‌ی ستون ها و تیرهای عمودی) هم استفاده شود. بهتر است این میلگرد در شرایط عادی و غیر لازم، برای جوشکاری استفاده نشود، اما در صورت ناچاری می‌توان روی آن جوشکاری هم انجام داد که البته چندان مستحکم نخواهد بود.

مشخصات میلگرد  A3

این محصول را با نام میلگرد خشک یا آجدار پیچیده نیز می‌شناسند. از نظر سختی، می‌توان گفت که این دسته از میلگردها نسبت به دو نوع قبلی سخت تر و نسبت به انواع A4 نرم تر هستند و به همین دلیل به آن ها نیمه سخت نیز می‌گویند. بدنه این محصول، با آج‌هایی مارپیچی پوشیده شده است اما شکل آن با میلگرد A2 کمی تفاوت دارد.

  • ویژگی‌های ظاهری

بدنه این دسته از میلگردها با آج جناقی یا هشتی شکل پوشیده شده است، این نوع آج در زمره‌ی انواع مارپیچی قرار دارد اما نسبت به محور طولی قرار گرفته است و به همین دلیل به هشتی یا جناقی هم معروف است.

  • عناصر سازنده

درصد کربن در این نوع میلگرد بسیار بالاست و به حدود ۳۹ درصد می‌رسد، مقدار سیلیسیم و گوگرد در این محصول با میلگرد A2 برابری می‌کند و منگنز آن کمی بیشتر است؛ به دلیل داشتن کربن و منگنز بیشتر، مقاومت آن بهتر از دو نوع یاد شده است.

تنش گسیختگی در میلگردهای این دسته، ۶۰۰۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع و تنش جاری در آن ۴۰۰۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع است. این محصول به دلیل بالا بودن میزان کربن قابلیت شکل‌پذیری زیادی ندارد و تنش پلاستیکی آن چیزی در حدود ۱۴ درصد یا کمتر است.

  • کاربردها

اگرچه مقاومت این دسته از میلگردها بسیار بالاست، اما باید توجه داشت که بالا بودن کربن علاوه بر مقاومت محصول روی جوش‌پذیری آن هم موثر است و باعث می‌شود میلگردهای نوع A3 برای عملیات جوش و آهنگری به هیچ وجه مناسب نباشند. در عوض می‌توان از این دسته از محصولات به عنوان میلگردهای طولی تیرها و ستون ها استفاده کرد.

مشخصات میلگرد A4

دسته آخر از میلگردها که در دسته محصولات فولادی بسیار سخت و خشک قرار می‌گیرد، میلگرد A4 است. این محصول با نام آجدار مرکب نیز شناخته می‌شود و کاربرد زیادی در صنایع ساختمانی سبک و سنگین دارد.

  • ویژگی‌های ظاهری

این محصول دارای آج های مرکب نسبت به محور طولی است. آج‌های این محصول حالت دوکی شکل دارند و در دو سمت به شکل هفت و هشتی با زاویه ۳۵ درجه قرار گرفته اند.  این نوع میلگرد آجدار از نوع ۵۲۰ و ۵۰۰ است و حالت عرضی دارد.

  • عناصر سازنده

این محصول بالاترین درصد کربن را بین انواع میلگرد دارد که به حدود ۴۲ درصد می‌رسد. آلیاژ این محصول دارای ۹۵ درصد سیلیسیم بوده و به هیچ عنوان شکل پذیر نیست، همچنین مقدار منگنز آن کمی بیش از نوع A3 بوده و فسفر و گوگرد به کار رفته در آن با انواع قبلی برابر است. نکته مثبت درباره این محصول آن است که استفاده از آن در ساخت ساختمان، می‌تواند تا حدی به کاهش وزن سازه کمک کند زیرا در عین مقاومت بالا، وزن زیادی ندارد.

  • کاربردها

در سال‌های اخیر استفاده از میلگرد با آج مرکب در ساختمان بسیار زیاد شده است، زیرا این محصول دارای بالاترین میزان مقاومت کششی در بین انواع میلگرد است و می‌تواند در هر متر مربع، بین ۱ الی ۲ کیلو در کاهش وزن سازه موثر باشد. این محصول به هیچ وجه نباید در جوشکاری و آهنگری استفاده شود، زیرا قابلیت جوش‌پذیری ندارد و نمی‌تواند اتصالات را حفظ کند.

برای استعلام قیمت و خرید میلگرد از آهن اسپات، اینجا کلیک کنید.

تفاوت اصلی انواع میلگرد A2 و A3 و A4

همانگونه که دیدیم، دو نوع میلگرد A2 و A3 و  A4از نظر ظاهری شباهت زیادی به یکدیگر داشتند اما خواص آن ها تا حدودی متفاوت بود، چگونه باید تمایز این سه محصول را تشخیص دهیم؟ در ابتدا باید بدانید که شکل آج‌ها در میلگرد A2 به صورت منفرد و موازی، در انواع A3 به شکل ضربدری و در انواع A4 به شکل مرکب است. در تصویر زیر می‌توانید این تفاوت را بهتر ببینید:

از سویی میلگرد A2 نسبت به دو نوع دیگر قابلیت خمش بیشتری دارد، هرچند به راحتی میلگرد A1 خم نمی‌شود و در حالت گسستگی قابلیت خمش آن بالاتر می‌رود.

استعلام قیمت و خرید انواع میلگرد 

داشتن ترکیبات متفاوت، کاربردهای متنوع و مزایا و معایب خاصی که در هر یک از محصولات یاد شده وجود دارد، می‌تواند باعث تفاوت قیمت فاحش در آن‌ها شود. میلگرد A1 نسبت به انواع دیگر ارزان تر است اما این به معنای استفاده از آن در جهت کاهش هزینه ها نخواهدبود، زیرا این نوع میلگرد در ساختمان سازی کاربرد چندانی ندارد. در عوض، می‌توان برای سازه های کوچک تا متوسط، از میلگرد A2 استفاده کرد که در کاهش هزینه ها موثر است.

میلگرد A3، استحکام بالاتری دارد و می‌تواند برای سازه های بزرگ‌تر هم استفاده شود، این محصول از A2 کمی گران تر و از A4 ارزان تر است. میلگرد آج مرکب یا همان A4، محصولی مستحکم است که در عین حال وزن نسبتا کمتری دارد، بنابراین اگر هدف، کاهش وزن سازه باشد، علی رغم قیمت بالاتر این محصول، استفاده از آن به صرفه و مفید خواهد بود.