چهار پهلو یا quadrilateral نوعی پروفیل است که کاربرد فراوانی در صنایع ساخت و ساز دارد. از کاربردهای چهار پهلو می‌توان به قاب، بست، موارد تزیینی، شفت، محور، اتصالات، ابزار، تجهیزات باشگاهی، پناهگاه، سازه‌‌‌ها اشاره کرد. در بازار آهن آلات به هر مقطع طویل با شکل مقطع ثابت،‌ پروفیل گفته می‌شود. چهار پهلو را با سطح مقطع مربع و یا مستطیل شکل در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می‌‌گیرد.

این مقطع فولادی دارای چهار گوشه است و می‌‌توان از آن برای ساخت و تولید ابزارها، سازه‌‌ها و… استفاده کرد. ساخت چهار پهلو با مواد اولیه مختلف،‌ شمش و یا آهن قراضه،‌ موجب شده تا تولید کنندگان در ساخت آن با محدودیت خاصی مواجه نباشند. در ادامه به انواع چهار پهلو و کاربرد آن‌‌ها پرداخته‌ایم.

چهار پهلو چیست؟

چهار پهلو نوعی پروفیل است که کاربرد فراوانی در صنایع ساخت و ساز دارد. از کاربردهای چهار پهلو می‌توان به قاب، بست، موارد تزیینی، شفت، محور، اتصالات، ابزار، تجهیزات باشگاهی، پناهگاه و سازه‌‌‌ها اشاره کرد.

چهار پهلو یک پروفیل توپر است که سطح مقطع آن به شکل مربع یا مستطیل می‌باشد. ساخت این پروفیل با مواد اولیه مختلف،‌ شمش و یا ضایعات آهن،‌ موجب شده تا تولید کنندگان در ساخت آن با محدودیت خاصی مواجه نباشند. این پروفیل به روش‌‌‌های متنوعی تولید می‌شود و سایزهای مختلفی از آن وجود دارد. فولادهای ST52، ST44، ST37 ، CK45 و MO40 متریال‌‌‌های رایج مورد استفاده در تولید این محصول است. چهار پهلوها در انواع مختلفی موجود هستند و هر یک از آن‌‌ها کاربردهای خاص خود را دارند. بنابراین آن‌‌‌ها را می‌توانیم از جنبه‌‌‌های مختلفی از جمله نوع تولید و جنس دسته‌ بندی کنیم.

انواع چهار پهلو بر اساس نوع تولید

چهار پهلوها از نظر روش تولید در سه نوع ترانسی، نوردی و فابریک تولید و در بازار عرضه می‌شوند:

چهار پهلو ترانس

چهار پهلو ترانس از انواع چهار پهلوهای فولادی می‌باشد که در صنعت کاربرد بسیاری دارند در صورتی که بخواهند چهار‌پهلو ترانس به دست آورند باید چندین بار پرداخت سطحی را بر روی چهار پهلوی نرمال انجام دهند. برای این کار فرایندهای سنگ زنی و پولیش کاری را بر روی سطح چهار پهلو انجام می‌دهند. این کار را چندین مرحله انجام می‌دهند تا سطح چهار پهلو کاملا براق و صاف شود.

محصول به دست آمده از تلورانس ابعادی کمی‌برخوردار است و چهار ‌پهلو ترانس نام دارد. برای تولید چهار‌پهلو ترانس در ابتدا شمش‌‌های فولادی را در کوره‌‌های مخصوص قرار می‌دهند و حرارت می‌دهند و به روش ریخته گری پیوسته ذوب می‌کنند. سپس شمش‌‌ها را با طول‌‌های مشخص برش می‌دهند و برای این که اندازه مورد نظر به دست آید آن‌‌ها را نورد می‌کنند. برای تولید این چهار پهلو، چهار پهلویی که به روش نورد گرم تولید شده را توسط دستگاهی به‌نام «دوزه» می‌‌کشند. با این کار، پروفیلی به دست می‌آید که صیقلی ‌تر، یکنواخت‌ تر و البته زیباتر است. دقت بالا و سطح صیقلی از بزرگترین و مهم‌ترین ویژگی‌‌های چهار پهلوی ترانسی است. قبل از نورد کردن آن‌‌ها را در پیش کوره قرار داده و در دماهای بالا حرارت می‌دهند.

نورد کردن چهار پهلوها را در چندین مرحله انجام می‌دهند. در مرحله بعد شمش‌‌ها را که قابلیت شکل پذیری زیادی پیدا کرده اند از غلتک عبور می‌دهند تا شکل چهار پهلو به خود بگیرد. چهار پهلویی که توسط این روش به دست می‌آید چهار پهلوی نرمال نام دارد که سطحی تیره دارد و تلورانس ابعادی آن زیاد است.

سایز بندی انواع چهار پهلو ترانس ۴ در ۴ میلی ‌متر تا ۹۰ در ۹۰ میلی ‌متر متغیر است و با توجه به نیاز مشتری ارائه می‌‌شود. سایزهای کوچک این پروفیل که در اندازه‌‌‌های ۲ در ۲ میلی ‌متر تا ۱۰ در ۱۰ میلی ‌متر هستند، در اصلاح بازاری، خار نامیده می‌‌شوند. مشتری اصلی این خارها صنایع کوچک مقیاس هستند و از چهار پهلو در موارد گوناگون استفاده می‌‌کنند. هر چه اندازه این پروفیل افزایش یابد، مدل مشتریان آن هم تغییر می‌‌کند و لزوم رعایت دقت نیز بالاتر می‌‌رود.

چهار پهلو نوردی

چهار پهلو نوردی در اصطلاح به نوعی از آهن گفته می‌شود که به صورت گرم تولید می‌شود. ضخامت تولید چهار پهلو نوردی از ۸ میلی متر الی ۱۰۰ میلی متر و به طول ۴ متر الی ۷ متر قابلیت تولید دارند. برای تولید چهار پهلو نوردی، شمش‌‌های مورد نظر وارد کوره‌‌ها می‌شوند. هنگامی‌که شمش‌‌‌ها به دمای کافی رسیدند، آن‌ها‌ را از سطح  مقطع‌‌‌هایی استاندارد عبور می‌دهند تا به اندازه مورد نظر برسند. سپس با کشش و فرآیند‌‌های دمایی، پروفیل چهار پهلو به روش نورد گرم، تولید می‌شود.

علاوه بر نورد گرم، با روش نورد سرد نیز می‌توان چهار پهلو تولید کرد. در این تکنیک، شمش‌‌‌ها داخل کوره قرار نمی‌گیرند. بلکه آنها را به سمت قالب‌‌‌های برش روانه می‌کنند. در این قالب‌‌‌ها، چهار پهلوها در اندازه‌‌‌های استاندارد آماده و با کیفیتی بسیار بالاتر از روش نورد گرم ساخته می‌شوند.از آنجایی که چهار پهلو نوردی ظاهر چندان زیبایی ندارد و محصول نهایی سیاه است، از آن بیشتر در مواردی استفاده می‌شود که ظاهر پروفیل صنعتی اهمیتی ندارد و قرار است روی آن ‌را بپوشانند.

چهار پهلو فابریک

اگرچه برای تولید چهار پهلو نرمال و ترانس، از شمش‌‌های فولادی دارای ناخالصی استفاده می‌‌شود، اما برای ساخت نمونه‌‌های فابریک، شمش‌‌های کاملاً خالص و فابریک به‌ کار گرفته می‌شود. در نتیجه، محصول نهایی کیفیت بالایی دارد و کاملاً یک ‌دست است. سایز چهار پهلو فابریک بر اساس استانداردهای کارخانه ارائه می‌شود. همچنین از مواد مختلف برای تولید آن‌ استفاده می‌‌شود که هر کدام کاربرد به ‌خصوصی در صنایع مختلف دارد. دسته‌ بندی چهار پهلو فابریک بر اساس جنس متریال به‌ کار گرفته ‌شده، به شرح زیر می‌‌باشد:

چهارپهلو برنج

این پروفیل‌ به دلیل خواص فلز برنج 360، در برابر خوردگی مقاوم است، استحکام بالایی دارد و رسانای الکتریسیته نیست. بنابراین از آن برای مصارف مختلف، از جمله اتصالات، گیره و ابزارها استفاده می‌گردد. همچنین در صورتی که جلا داده شود، به دلیل ظاهر صاف و طلایی این چهار پهلو از آن برای کاربردهای تزئینی استفاده می‌‌گردد. قیمت فلز برنج بر قیمت نهایی این محصول تاثیر بسزایی دارد.

چهارپهلو آلومینیومی

چهارپهلو آلومینیومی‌از آلومینیوم 6061 تولید می‌‌شود و اغلب در صنعت ساخت ‌و ساز از آن‌ استفاده می‌‌گردد. در واقع چهار پهلو آلومینیومی‌به دلیل داشتن ویژگی‌‌هایی همچون وزن کم و مقاومت در برابر خوردگی، اغلب در ساخت قاب، بست، موارد تزیینی، شفت و محور مورد استفاده قرار می‌‌گیرد. همچنین برش و جوشکاری این نمونه، نسبت به نمونه‌‌های فولادی آسان ‌تر است.

چهار پهلو فولادی و انواع آن

چهار پهلو فولادی نوعی پروفیل باز است و همان‌ طور که از نامش برمی‌آید چهارگوشه دارد، این مقطع فولادی در سایزها و روش‌های مختلفی تولید می‌شود که در صنایع و ساختمان کاربرد فراوانی دارد. در ساخت چهار پهلو فولادی معمولاً از فولادهای ST44 و ST52 استفاده می‌‌شود، همچنین می‌توان چهار پهلو با متریال‌ ST37 را به‌صورت سفارشی در بازار تهیه کرد.

چهار پهلوهای فولادی و آهنی انواع و اقسام مختلفی دارند و آن‌ها را می‌‌توان از چند لحاظ تقسیم ‌بندی کرد که هرکدام کاربرد و مصرف خاص خود را در صنعت دارد.یکی از تقسیم ‌بندی‌هایی که می‌‌توان برای چهار پهلوها درنظر گرفت روش تولیدشان است.

انواع چهار پهلو فولادی

چهارپهلوی نورد گرم

همان‌طور که از نامش برمی‌‌آید، در تولید چهار پهلوی نورد گرم، ابتدا شمش خام را تا رسیدن به دمای لازم گرم می‌کنند و در مرحله ‌ی بعد با رد شدن از میان غلتک‌‌هایی که به آن‌ها نورد می‌گویند، به آن شکل می‌‌دهند. چهار پهلوی تولیدشده از این فرآیند، کیفیت خیلی بالایی ندارد و کاربرد آن در مواردی است که شکل ظاهری اهمیت چندانی ندارد و مسائلی مانند استحکام قطعه بیشتر مدنظر است. این نوع چهار پهلو در سایزهای۵ در ۵ تا ۳۰۰ در ۳۰۰ میلی ‌متر تولید می‌‌شوند و کاربردهایی نظیر استفاده در ساخت یراق‌‌های فولادی، گل‌نرده و پیچ و مهره، دارد.

چهار پهلوی نورد سرد

در تولید چهار پهلوها به روش نورد سرد، شمش خام بدون اینکه گرم شود با قرار گرفتن و حرکت در میان غلتک‌‌های نورد، به فرم چهار پهلو با هر سایز و اندازه ‌ای که مدنظر باشد درمی‌آید.

از خصوصیات این نوع چهار پهلو می‌‌توان به کیفیت بالاتر نسبت به چهار پهلوهای تولید شده به روش نورد گرم اشاره کرد. به‌ طوری‌ که از آن‌‌ها در کاربردهایی که نیاز به کیفیت بالاتری دارد. سایزهای تولیدی این نوع هم مانند نوع نورد سرد است و معمولاً کاربردهای نسبتاً ظریف‌‌تری مانند قالب ‌سازی و تراشکاری دارد.

چهار پهلو فولاد ST52

برای ساخت چهار پهلو فولاد ST52 معمولاً از آلیاژهای فولادهای کم ‌کربن استفاده می‌‌شود که در صنعت ساخت ‌و ساز کاربرد فراوان دارد. این نوع از چهار پهلو به دلیل خواص فولاد، از نظر میزان جذب انرژی و جوشکاری مطلوب می‌‌باشد، به راحتی شکل می‌‌گیرد و استحکام بالایی دارد. نقطه قوت این پروفیل‌ را می‌‌توان عملکرد بسیار خوب آن‌ در دماهای بالا و پایین در نظر گرفت. از آن‌‌ها معمولاً در صنایع قطعه ‌سازی، ساخت ابزار، راه ‌سازی، شهرسازی، ریل ‌‌سازی و پل ‌سازی و نیز شاسی خودروهای سبک و سنگین، سازه ساختمان‌‌های بلند و در سیستم‌‌‌های هیدرولیک فشار قوی جهت حفاری‌‌های نفتی استفاده می‌‌شود.

چهار پهلو فولاد ST37

این نوع یکی از پرکاربردترین مصالح ساختمانی به ‌شمار می‌‌آید که درصد کمی‌کربن (کمتر از 25 درصد) دارد. خواص شکل‌ پذیری سرد، جوشکاری و برش ‌کاری عالی آن‌ نیز به دلیل کم بودن مقدار کربن در این آلیاژ است. علاوه بر این خواص ذکر شده، استحکام و مقاومت بالا از دیگر ویژگی‌‌های این فولاد می‌‌باشد. از چهار پهلو فولاد ST37 معمولاً برای ساخت مقاطع فولادی همچون پروفیل، میلگرد، تیرآهن و نبشی استفاده می‌گردد بنابراین قیمت نهایی آن بر قیمت تیرآهن و سایر محصولات فولادی تاثیرگذار است. هم‌چنین به دلیل سبکی، از آن‌ در صنایعی مانند خودروسازی، دوچرخه‌ سازی و مبلمان نیز به‌ کار گرفته می‌شود

سخن پایانی

به پروفیل‌‌های توپر با سطح مقطع مربع یا مستطیل شکل و طویل چهارپهلو گفته می‌‌شود. از این پروفیل در صنایع مختلف برای ساخت و تولید ابزارها، سازه‌‌‌ها و غیره استفاده می‌گردد. معمولاً تولیدکنندگان، آن‌‌ها را با مواد اولیه مختلف مانند شمش‌‌های فولادی دارای ناخالصی، شمش‌‌‌های خالص یا حتی آهن قراضه می‌‌سازند. بنابراین چون تولیدکنندگان در ساخت آن‌ هیچ‌ گونه محدودیتی ندارند، قیمت چهار پهلو استیل و سایر انواع آن متنوع و مناسب می‌باشد.

هم‌چنین این پروفیل به روش‌‌های مختلفی تولید می‌‌شود و محصول نهایی هر روش، ویژگی‌‌های ظاهری و خواص مربوط به خود را دارد و در بخش خاصی از صنعت به‌ کار گرفته می‌شود. چهارپهلو ترانس و فابریک به‌ عنوان مرغوب‌ترین و باکیفیت‌ترین انواع پروفیل‌‌‌ها به ‌شمار می‌‌آیند.

شما جهت اطلاع از قیمت به‌روز انواع چهار پهلو می‌توانید با کارشناسان آهن اسپات در تماس باشید. وب سایت آهن اسپات مرجعی به روز است که قیمت انواع و اقسام محصولات، به تفکیک کارخانه تولیدی و جزئیات به طور دقیق در آن ذکر شده‌است.